Reuters, Türkiye'de yatırım fonu sektörünü sarsan krizi kapsamlı bir analizle ele aldı. Habere göre düzenleyiciler, bazı portföy yönetim şirketlerinin geri ödemeleri karşılayamayacağı uyarısının ardından eylül ayında 7 portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiyesine karar verdi.
Fonların büyüklüğü yalnızca üç yıl içinde 20 milyar doları aştı. Değer kaybeden lirayı ve yüksek enflasyonu telafi edecek getiri arayan, aralarında siyasetçiler, eski bürokratlar ve ünlülerin de bulunduğu yaklaşık yarım milyon yatırımcı bu fonlara yöneldi. Reuters'a göre bu büyüme, yetkililerin bazı fonların piyasa manipülasyonu için kullanıldığını açıklamasından sonra da sürdü.
Kriz borsayı da ayı piyasasına sürükledi. Borsa İstanbul'un ana endeksi, eylülde 2008'den bu yana en kötü ayını yaşadı.
FON PATLAMASI NASIL BAŞLADI?
Türkiye'nin enflasyonla mücadele ve Türk lirası tasarrufları teşvik etmek için uyguladığı sıkı para politikası, enflasyonun ve mevduat faizinin üzerinde getiri vaat eden fonlara ilgiyi artırdı.
Reuters'a göre bazı fonlar tek bir hisse ya da varlıkta yoğunlaştı, bazılarının ise yalnızca birkaç yatırımcısı vardı. Bazı fonlar, borsaya yeni açılmış küçük şirketlerin hisselerinde işlem yaptı.
Bu hisselerin düşük likiditesi fiyatların sert hareket etmesine imkan tanıdı, bu da hisseleri elinde tutan fonların günlük getirisini yükseltti.
.jpg)
UYARILAR KASIM 2025'TE YAPILMIŞTI
Yetkililer, yatırım fonları üzerinden yapılan manipülasyona Kasım 2025'te dikkat çekmişti. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek o dönem, "Bu manipülasyonların özellikle bazı fonlar üzerinden yapıldığını biliyoruz" demiş, düzenleyici boşlukların giderileceğini söylemişti.
Dönemin Sermaye Piyasası Kurulu ( SPK) Başkanı Ömer Gönül de kuralları dolanmak için kullanılan fonların takip edildiğini belirterek, portföy yöneticilerinin lisans iptaline kadar varan yaptırımlarla karşılaşabileceği uyarısında bulunmuştu.
TERA VE PUSULA 10 KATTAN FAZLA BÜYÜDÜ
SPK verilerine göre Türkiye'de portföy yönetim sektörünün varlıkları Ağustos 2026'da bir yıl öncesine göre 246 milyar dolardan 329 milyar dolara yükseldi.
Krizin merkezindeki iki şirketten Tera Portföy'ün yönettiği varlıklar aynı dönemde 10 kattan fazla artarak 14,3 milyar dolara, Pusula Portföy'ün varlıkları ise 13 kat artarak 13,2 milyar dolara ulaştı. Ağustos sonunda Tera sektörde altıncı, Pusula sekizinci sıradaydı. Her iki şirketin de toplam yönetilen varlıklardaki payı yüzde 4'ü aşmıştı. Bu tablo, iki şirketi sektörün banka dışındaki en büyük oyuncuları haline getirdi.
Tera ve Pusula, Reuters'ın yorum taleplerine yanıt vermedi.
YÜZDE 15 BİNİ AŞAN GETİRİ
Reuters'ın verilerine göre Tera'nın TLY serbest fonu, 200'den az yatırımcısı varken Ocak-Temmuz 2025 döneminde lira bazında yüzde 747 getiri sağladı. Temmuzda daha geniş bir yatırımcı kitlesine açılan fonun kümülatif getirisi eylüle kadar yüzde 15 binin üzerine çıktı.
Reuters'ın hazırladığı grafiğe göre TLY'ye 2025 başında yatırılan 100 lira, tasfiyeden bir gün önce 15 bin 882 liraya ulaşmıştı. TLY, 102 bin 616 yatırımcıya ve 5 milyar dolarlık varlığa ulaşarak tasfiye edilen fonların en büyüğü oldu.
"TÜM BÜROKRATLAR YARGILANMALI"
Ekonomist İnan Mutlu, Reuters'ın tasfiye edilen fonların 2025 başından bu yana getirisini gösteren grafiğini sosyal medya hesabından paylaştı. Mutlu, paylaşımında şu ifadeleri kullandı:
"Reuters tasfiye kapsamına alınan fonların 2025 başından beri ne kadar değer kazandıklarının grafiğini çizmiş. TERA'yı grafiğe sığdırmak için grafiği kesmek zorunda kalmışlar. Şu grafiği gözleri görmeyen birine göster 'piyasa dolandırıcılığı var' der. Başta yüzde 1000 artış halkın teveccühü diyen bir önceki SPK Başkanı olmak üzere tüm bürokratlar bu işten yargılanmalı."
GÜNDEM
Sayfa başına git
