Kuzu'nun Karadağ projesi diplomatik krize dönüşüyor

Gösteri ve protestolar sürerken Karadağ Parlamentosu’nda milletvekili Milan Knežević, Karadağ’daki Türkiye Büyükelçisi Bariş Kalkavan’a, Türk şirketleri “Kuzu” ve “Alkatraš”ın Botun’da atık su arıtma tesisi (kollektör) inşaatından vazgeçmeleri için çağrıda bulunması talebiyle açık bir mektup gönderdi.

İHALEYİ 2022 YILINDA ALMIŞTI

Kuzu Group projenin ihalesini ve sözleşmesini 10 Haziran 2022 tarihinde imzaladı. İmzalanan sözleşme kapsamında inşaat süresi 36 ay (yaklaşık 3 yıl) olarak belirlenmişti.

Protesto ve tepkilerle süreç uzadı ama imar planı ilerliyor: 2025 yazında, devlet seviyesinde alınan kararlarla ve plan değişikliğiyle birlikte, bu tesis Botun için “resmî plan” olarak onaylandı.

Karadağ Parlamentosu’nda milletvekili ve Demokratik Halk Partisi (DNP) Başkanı Milan Knežević, Karadağ’daki Türkiye Büyükelçisi Bariş Kalkavan’a, Türk şirketleri “Kuzu” ve “Alkatraš”ın Botun’da atık su arıtma tesisi (kollektör) inşaatından vazgeçmeleri için çağrıda bulunması talebiyle açık bir mektup gönderdi.

Mektup şöyle başlıyor:

“Sayın Ekselansları Kalkavan,

16 bin Zeta vatandaşı adına, kendileri ve gelecek nesilleri için tek bir dileği olan sağlıklı bir çevre adına size kamuoyu önünde hitap etmek zorunda kaldım. Bu aylarda, Başkent’in Zeta Belediyesi sınırlarında bir yakma tesisi de içeren bir atık su arıtma tesisi kurma niyetine karşı Botun ve Zeta halkının yürüttüğü kurumsal mücadeleyi yakından takip ettiğinize inanıyorum. Bu mücadele çeyrek asırdır sürüyor ve bu süreçte Botun ve Zeta’nın birçok vatandaşı, KAP’ın (bölgedeki bir alüminyum tesisi) bu bölgedeki yaşam alanını kalıcı şekilde tahrip eden yıkıcı etkisi nedeniyle sevdiklerini kaybetti. Ayrıca Zeta Meclisi’nin 14 Aralık’ta bir referandum ilan ettiğini, bu referandumda tüm vatandaşların söz konusu tesisin Botun’da kurulmasına karşı olup olmadıklarını beyan edeceklerini de bildiğinize inanıyorum.”

GERİLİMİN DÜŞMESİ İÇİN PROJEDEN ÇEKİLME RİCASI

Mektubun devamında Karadağ milletvekili Türk büyükelçisine, “tüm bu olguları ve Zeta halkının sağlıklı bir çevre hakkını hayatları pahasına savunma kararlılığını göz önünde bulundurarak” şu ricada bulundu:

“Otoriteniz ve diplomatik bilgelinizle gerilimin düşmesine katkı sağlamak adına Kuzu ve Alkatraš şirketlerine bu projeden çekilmeleri ve haklarını tahkim mahkemesinde ya da mevcut sözleşmeye bir ek yoluyla aramaları yönünde çağrı yapmanızı rica ediyorum. Yatırımcının ya da yüklenicinin kim olduğundan bağımsız olarak hiçbir projenin tek bir insan hayatından daha önemli olmadığını kabul edersiniz. Türkiye Cumhuriyeti ile en iyi ilişkileri istiyoruz; bu nedenle bu hedefe birlikte katkıda bulunmanızı rica ediyorum. Ve bu katkıyı Kuzu ve Alkatraš şirketlerinin Botun’daki atık su arıtma tesisi inşaatından vazgeçmeleriyle sağlayabiliriz. Bunun ulaşılabilir bir hedef olduğuna ve Karadağ ile Türkiye’nin ortak çıkarına hizmet ettiğine inanıyorum.”

DNP lideri, mektupta, “dün Botun’daki görkemli mitingin de bir tür plebisit niteliğinde olduğunu, Zeta vatandaşlarının sağlıklarına yönelik bu uğursuz plana karşı pasif direnişten hiçbir koşulda vazgeçmeyeceklerinin artık açık olduğunu” ifade etti.