İktidarın ekonomi politikalarına uyum sağlamak için Merkez Bankası, ‘arka kapı’ satışlarıyla dövizi uzun süredir belli bir seviyede tutmaya çalışıyor. Ancak bu politika, piyasada ikili bir durum yarattı.
Örneğin Kapalıçarşı’daki döviz fiyatıyla, MB’nin ilan ettiği arasında farklar var. Bankaların döviz alım satımları arasındaki fark da açıldı.
Ekonomi’den Burcu Göksüzoğlu’na konuşan Özaslan, bu durumun Merkez Bankası’nın politika faiziyle piyasadaki faizin arasının açılmasıyla başladığını söyledi:
”İnsanların ekonomik davranışlarındaki alışkanlıklarını müdahalelerle bozmaya kalktığınızda ne yazık ki fiyatlama davranışları da bozuluyor.”
Özaslan bu durumun kontrolden çıkmasının sebebi olaraksa MB’ye işaret etti:
”Merkez Bankası, benim piyasadan da duyduğuma göre bankalara, sözlü telkinde bulunarak, ‘alım-satım spread’inizi açın’ dedi. Önce bu spread yüzde 1’ler yüzde 2’ye getirildi. Sonra ‘1 liraya çekin’ denildi kabaca.
Bu da yüzde 5 gibi bir alım spread’ine tekabül ediyor. Sonrasında Kapalıçarşı işlemlerini bankalarla kapatmak zorunda. Bankaların alım satım farkı açıldıkça Kapalıçarşı’daki makas yani Interbank para piyasası ile serbest döviz piyasası arasında bir makas açılmaya başlıyor. Bir de bu makası tetikleyen ikinci unsur ne yazık ki efektif bulunamaması oldu. Kapalıçarşı’da son 15-20 gündür döviz likiditesine erişim neredeyse yok.”
Fortuna Capital kurucusu, Kapalıçarşı’nın da dövize sıkıştığını belirterek, alım-satım farkının açılmasının sebeplerinden birinin de bu olduğunu söyledi:
”Eskiden şöyleydi; siz çok büyük montanda bir işlem yapacak olsanız bile parayı çantada götürüyorsunuz size 1 milyon doları 15 dakika içinde veriyorlardı. Zaten önceden arıyorsunuz. Bugün, son 15-20 gündür T+2 gün valör veriyorlar! Çünkü Kapalıçarşı bu dövizi toparlayamıyor. Efektifte böyle bir problem olduğu için bu likiditenin yarattığı ekstra da bir prim oldu fiyatın üzerinde… En büyük sıkıntı buradan geldi.”