Hazırlanan etki analizlerine göre, enflasyon farkına ek olarak masada değerlendirilen 10 bin ila 15 bin TL arasındaki seyyanen ek zam seçenekleri ile en düşük emekli aylığının 30 bin liraya çıkarılması beklentileri de artıyor.
Milyonlarca sabit gelirlinin uzun süredir takip ettiği emekli maaşı düzenlemelerinde hazırlıklar son aşamaya geldi. Edinilen idari ve ekonomik kulis bilgilerine göre; emeklilerin hane gelirleri, aktif çalışıp çalışmama durumları ve toplam prim gün sayıları gibi kriterlerin titizlikle incelendiği kapsamlı bir çalışmanın yürütüldüğü belirtiliyor. 65 yaş ve 60 yaş gibi yaş kriterlerine göre farklılaşan sosyal destek mekanizmalarının da dahil edildiği bu yeni kanun teklifinin, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) bütçe görüşmelerinin resmi olarak tamamlanmasının ardından meclis başkanlığına sunulması planlanıyor.
EMEKLİYE SEYYANEN ZAM OLACAK MI?
Hazırlanan etki analiz raporları, olası ek zam senaryolarının kamu bütçesine getireceği yükü net bir şekilde ortaya koyuyor. Yaklaşık 18 milyon emekli vatandaşın tamamını kapsayacak olan 10 bin liralık seyyanen ödemenin yıllık bütçe maliyetinin 2 trilyon 160 milyar lira olduğu hesaplanırken, bu rakamın 15 bin liraya çıkarılması durumunda yıllık toplam maliyetin 3 trilyon 240 milyar liraya ulaşacağı öngörülüyor. Seyyanen zam seçeneğinin yanı sıra refah payı formülü de masadaki yerini koruyor; bu kapsamda ağırlıklı olarak yüzde 10 ila yüzde 20 aralığında bir refah payı artışının uygulandığı ve en düşük emekli aylığının 30 bin liraya yükseltildiği bir model üzerinde detaylı simülasyonlar yapıldığı iddialar arasında.
SEYYANEN ZAM İLE KÖK MAAŞLAR NASIL ETKİLENİR?
Geçmiş dönemlerde yapılan seyyanen artışlar ve taban aylık düzenlemeleri, doğrudan kök maaşı düşük kalan milyonlarca emeklinin eline geçen net rakamı her zaman aynı oranda artırmamıştı. Örneğin kök maaşı yasal taban sınırın altında kalan bir emekliye yapılan yüzde 20 refah payı veya seyyanen artış, doğrudan hazine desteğiyle tamamlanan taban ücrete takılabiliyordu. Bu nedenle yeni hazırlanan teklifte, 10 bin ila 15 bin TL arasındaki seyyanen zammın kök maaşa yansıtılma biçimi, özellikle 12 bin 500 - 15 bin TL aralığında kök maaşı bulunan milyonlarca sigortalının alacağı net zammın miktarını doğrudan belirleyecektir.
EMEKLİ MAAŞI ZAM DAĞILIMI NASIL OLACAK?
Uzun yıllar boyunca yüksek prim ödemiş ve fazla gün sayısı bildirmiş sigortalılar ile taban aylıktan emekli olan kesim arasındaki makasın daraltılması amacıyla adaletli bir denge gözetilmektedir. Çalışmada, hane halkı toplam geliri belirli bir sınırın altında kalan ve uzun yıllar prim ödemiş emeklilere kademeli olarak daha yüksek oranlarda ek destek sağlanması, genel seyyanen artışın yanında ek refah kalemlerinin devreye sokulması beklentileri de devam ediyor.