Son dönemde piyasaları derinden sarsan ve herkesin hissettiği bu sıkışıklık neden kaynaklanıyor?
Ekonomistlere göre bunun 3 temel sebebi bulunuyor.
- Birincisi en masumu. Vatandaş 7 trilyon liranın üzerinde borçlu. Harcamalarında ciddi anlamda frene basmış durumda.
Savaşın da etkisi ile tüketicilerin eğilimlerinde ciddi değişiklikler oldu. Harcama yaparken bir yerine iki kere düşünüyor.
Bu da hemen her piyasada durgunluk yaratmış vaziyette. Sadece otomobil, konut gibi yüksek hacimli para gerektiren piyasalarda değil hemen her piyasada sıkıntı hissediliyor. Kasap da, manav da, şarküteri sahibi de bu sıkışıklığı hissediyor.
- İkinci sebep ise altının değer kaybı. Türk insanının yastık altında malum 5 bin tona yakın altın var. Altının ons fiyatı 5 bin 500 doları geçtiği günlerde, Türk insanı da kendini çok daha zengin hissediyor ve harcama yaparken daha rahat davranıyordu. Ancak altın gerileyince psikolojisi bozuldu. Servet etkisi ile kendini daha güçsüz hissetti ve bu da harcama davranışlarına yansıdı.
Ekonomistlere göre piyasalarda kimsenin kimseye borcunu ödememesini beraberinde getiren bir neden daha var. O da Fon’lara olan müthiş rağbet.
Diyelim ki hafta içinde 10 milyon lira ödemesi olan bir işletme var. Bu işletmenin finans yöneticileri bu borcu 2-3 hafta öteleyerek, aslında ödeme için hazırladıkları 10 milyon lirayı fona yatırıyorlar.
Fonlardan bazen haftalık net yüzde 5 ve üzeri kazançlar elde ediyorlar. Ödemeyi 3 hafta geciktirdikleri takdirde 10 milyon liranın Fon’da 12 milyon liranın üzerine çıktığını da görüyorlar. Dolayısıyla ödemelerini 3 hafta geciktirerek, yüzde 20’nin üzerinde bir getiriyi cebe koymuş oluyorlar. 10 milyon liralık ödemeyi 8 milyon liraya hallediyorlar.
Girilen bu fonlar genellikle risk seviyesi 7 olan en yüksek riskli fonlar. Ancak son aylarda öyle performanslar gösterdiler ki artık herkesin dilinde bu fonlar var.
Bazı firmaların çalışanlarına ödemeleri gereken maaşları bile bir hafta 10 gün öteledikleri biliniyor.
Kaynak : HaberHürriyeti
GÜNDEM
Sayfa başına git
